Những bước chân theo nhịp khèn kể câu chuyện về tình yêu quê hương, niềm tự hào và bản sắc văn hóa của người Mông xã Linh Hồ.
Mỗi buổi chiều, khi công việc nương rẫy đã tạm gác lại, sân nhà văn hóa thôn Ngọc Hà lại rộn rã tiếng khèn. Những bước chân uyển chuyển, những vòng xoay dứt khoát, động tác nhảy, xoay người, cúi mình theo từng nhịp điệu được các thành viên câu lạc bộ Khèn mông luyện tập miệt mài. Điều đáng quý hơn cả là trong câu lạc bộ hôm nay có nhiều gương mặt trẻ. Họ tìm đến với cây khèn không phải vì nghĩa vụ, mà bởi niềm tự hào về cội nguồn. Các nghệ nhân tận tình truyền dạy từng cách lấy hơi, bấm nốt, từng bước chân, từng động tác múa, với mong muốn trao lại cho thế hệ sau một di sản văn hóa quý báu của Cha ông. Đây cũng là hướng đi của địa phương đang thực hiện nhằm bảo tồn và truyền dạy nghệ thuật khèn cho thế hệ trẻ trước nguy cơ mai một. Ở tuổi 17, khi nhiều bạn trẻ dành thời gian cho những thú vui hiện đại, nhưng em Mua Mí Thắng ở thôn Ngọc Hà lại lựa chọn gắn bó với cây khèn Mông. Ba năm miệt mài theo học tại Câu lạc bộ Khèn Mông của thôn đã giúp em không chỉ thành thạo những làn điệu, những bước múa, mà còn thêm yêu và tự hào về văn hóa của dân tộc mình. Em Phấn khởi chia sẻ: "Em học khèn từ năm 14 tuổi. Lúc đầu rất khó vì vừa phải biết lấy hơi, vừa phải kết hợp các động tác múa. Có lúc em muốn bỏ cuộc, nhưng được các bác, các anh trong câu lạc bộ động viên nên em cố gắng luyện tập. Đến bây giờ, mỗi khi được biểu diễn trước bà con và du khách, em rất tự hào. Em mong sẽ có thêm nhiều bạn trẻ cùng học để tiếng khèn Mông của dân tộc mình mãi được gìn giữ."
Câu lạc bộ Khèn Mông thôn Ngọc Hà, xã Linh Hồ được thành lập từ năm 2024 đã trở thành mái nhà chung của 40 thành viên là những người yêu văn hóa truyền thống. Từ các nghệ nhân cao tuổi đến lớp thanh niên, ai cũng chung một niềm đam mê với cây khèn nhạc cụ được xem là linh hồn trong đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc Mông. Khèn Mông không chỉ là nhạc cụ, mà còn là tiếng nói của tâm hồn, gắn với lễ hội, ngày Tết, những phiên chợ xuân và cả những nghi lễ quan trọng trong đời sống của người Mông. Mỗi lần tiếng khèn cất lên cũng là lúc bản sắc văn hóa dân tộc Mông được giới thiệu đến đông đảo người dân và du khách, góp phần quảng bá hình ảnh con người Linh Hồ thân thiện, giàu truyền thống và đậm đà bản sắc.
Nghệ nhân Mua Mí Nam truyền dạy điệu múa khèn cho các bạn nhỏ tiếp nối gìn giữ văn hóa truyền thống.
Chủ nhiệm câu lạc bộ khèn mông Mua Mí Nam, thôn Ngọc Hà, xã Linh Hồ cho hay: "Mục tiêu của câu lạc bộ không chỉ là dạy bà con và các cháu biết thổi khèn, múa khèn, mà quan trọng hơn là gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc Mông. Chúng tôi rất vui vì ngày càng có nhiều thanh thiếu niên tham gia học tập, luyện tập thường xuyên. Đó là tín hiệu đáng mừng để tiếng khèn không bị mai một. Văn hóa của người Mông rất phong phú. Ngoài tiếng khèn, chúng tôi còn có trang phục truyền thống, tiếng nói, chữ viết, phong tục tập quán và nhiều nghề thủ công được cha ông gìn giữ từ bao đời nay. Mỗi giá trị đều góp phần làm nên bản sắc riêng của dân tộc Mông. Vì vậy, chúng tôi mong muốn thông qua câu lạc bộ, không chỉ truyền dạy kỹ năng múa khèn mà còn khơi dậy trong thế hệ trẻ niềm tự hào, ý thức giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống để bản sắc của dân tộc Mông luôn được gìn giữ và lan tỏa."
Câu lạc bộ Khèn Mông thôn Ngọc Hà, xã Linh Hồ được thường xuyên tập luyện
Tiếng khèn gọi bạn – không chỉ là lời mời gọi của núi rừng, mà còn là lời nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ những giá trị văn hóa của Cha ông. Từ những nghệ nhân tâm huyết đến những bạn trẻ đang say mê học khèn, tất cả đang cùng nhau nối dài âm vang của bản sắc Mông giữa cuộc sống hiện đại. Bởi mỗi tiếng khèn cất lên không chỉ mang theo giai điệu của núi rừng, mà còn gửi gắm câu chuyện về quê hương, về con người và một nền văn hóa giàu bản sắc. Ở Linh Hồ hôm nay, tiếng khèn vẫn đang gọi những thế hệ tiếp nối, để hồn cốt văn hóa người Mông mãi được gìn giữ, lan tỏa cùng thời gian./.
T/h: Nguyễn Mai – Ngọc Tuân – Đức Việt: UBND xã Linh Hồ
